|
Dagbókin hjá Rúnu Hjelm - frá túrinum við
Skálaberg
Rúna
Hjelm er phd-lesandi, sum dagliga arbeiðir á Granskingardeplinum
fyri Økismenning, og er knýtt at Roskilde Universiteti.
21.
november 2006: Heimferð
Í dag er síðsti dagur umborð á Skálaberg. Ætlanin er at eg
skal fara inn til Kirkenes við einum íslendskum trolara, sum
eitur: "Venus". Hesin byrjar at sigla tórsdagin, men av tí at
veðri nú er gott og væntandi heldur sær, skal eg yvir við
mob-bátinum í morgin tíðliga.
Eg havi haft tað so gott umborð, at tað veruliga er ringt at
fara av aftur. Hetta, hóast eg gleði meg at síggja bæði mann og
børn aftur, og slettis ikki kundi hugsa mær at hildi jól umborð
(soleiðis sum mannskapið helst noyðist). Umborð hevur Jóhann
(ein "ungur" maður úr Klaksvík), hjálpt mær at heingja tosk og
hýsu upp til turkingar, og Ingi, sum hevur verið sjómaður alt
lívið (eisini skipari), sigur at hann gjarna vildi haft meg
umborð allan túrin. Hetta og mangt annað, eri eg ordiliga glað
fyri at hava uppliva.
Hvat havi eg so lært? Eg havi lært eitt sindur um, hvussu tað er
at verða mannskap umborð á einum føroyskum fiskiskipi. Eg havi
eisini roynt at seta meg inn í hvat eitt tílíkt skip hevur av
reiðskapi, motorkapasiteti, tekniskari útgerð, vatnverk,
oljureinsiverk o.s.fr., hvussu henda útgerð verður brúkt og hvør
framleiðsla er umborð. Serfrøðingar á nevndu økjum eru umborð,
og eg havi bert læri eitt lítið sindur av tí teir kunnu. Hóast
hetta, haldi eg, at hesar royndir geva mær nógv betri grundarlag
undir tí meira ástøðiligu granskingini av fiskivinnuni. Nú havi
eg sjálv sæð, roynt og fingið lýst hvussu eitt fiskiskip riggar,
í einum samanspæli millum: menniskja, teknologi og náttúru.
***
Fyri løtu síðani høvdu vit eitt hál og fingu eini trý tons.
Sjálvt um fiskiskapurin ikki hevur verið so góður síðstu
dagarnar, hava vit haft nokk so støðugan fiskiskap.
Bæði reiðari og skipari skulu hava stóra takk fyri, at eg fekk
roynt meg sum mannskap umborð á Skálaberg.
P.S. Eg havi ikki sjóverk longur.
17. november 2006: Sjóverki
spøkir
Dagurin í dag byrjaði ikki so væl. Eg stríðist enn við
sjóverki, men royni at avmarkað nýtsluna av sjóverkstablettum.
Ofta fái eg ikki sjóverk um eg byrji dagin við at taka 1-2
sjóverkstablettir. Tá eg fór upp í morgun kl. 6, føldi eg meg
somikið væl, at eg helt at í dag skuldi eg klára meg við ongum
tablettum. Tíverri fór eg skeiv. Um 8-tíðina byrjaði eg at fáa
høvuðpínu, skelva og verða illa til passar. Í drekkasteðginum
kl. 9, fór eg á kamari, fekk mær høvuðpínu- og sjóverkstablettir
og hvíldi meg eitt sindur. So til arbeiðis aftur. Um 10-tíðina
kláraði eg ikki at halda mær longur, og spýði á dúrkið á
fabrikkini. So føldi eg meg eitt sindur betur og arbeiddi víðari
til umleið kl. 11. Hinir arbeiddu vaktina út, men av tí at eg
seinnapartin skuldi arbeiða í galluni (køkinum), fekk eg frí
eitt sindur fyrr. Eg át ein døgurðabita og fór so og legði meg í
koyggjuna. Umleið kl. 14.30 vaknaði eg aftur. Eg tók eina
sjóverkstablett, fór í brús og legði skitin klæði í
vaskimaskinuna. Síðani fór eg niður í galluna. Tá var klokkan
umleið 15.00. Eg hevði avtala við kokkin, Heina, at í dag skuldi
eg gera fiskasuppu til nátturða. Heini hjálpti mær, og tað gekk
væl at kokkast. Bakarin umborð, John, bakaði flutes til suppuna.
Vit høvdu eisini tíð til ein drekkamunn. Suppan var liðug til
nátturðan kl. 17.30 og eg haldi hon smakkaði væl.
Aftaná nátturða fekk eg hvílt meg eitt sindur (og tikið eina
sjóverkstablett) áðrenn eg fór til arbeiðis aftur á fabrikkini
kl. 18.30. Vaktin verður liðug kl. 00.30. Vit hava 6 tons vit
skulu arbeiða undan. Í gjáranáttina skræddu vit illa tað eina
trolið og vit fiska tí við teim minnu trolunum nú. Annars hava
vit ikki havt nakrar størri trupulleikar við útgerðini.
Fiskiskapurin er enn góður.
15. november 2006
Fyrstu dagarnar royndu vit eystanfyri sokallaða "Kassan".
Har var lítið at fáa, og vit hava nú flutt okkum vestur um, til
eina fiskileið sum kallast "Prestanøsin". Her hava vit í dag
fingið væl av fiski, um 6 tons (umroknað til flak) í hvørjum
hálið. Vit fiska við tveimum trolum, og um alt gongur eftir
ætlan, klára vit trý hál um døgnið. Eg havið fingið fast pláss
sum pakkari í fabrikkini. Arbeiði gongur gott, sjálvt um eg
helst ikki eri líka kvik í hondum, sum tá eg, sum ung var
feriuavloysari á Polarfrost.
10. november 2006
Endiliga er Skálaberg á veg á fiskileið, eftir at vit hava
bunkra (fylt olju) í Honningsvåg í norðurnoreg. Mannskapi
mynstraði mánamorgun á Myklebust verft, og byrjaði tann langa
túrin norðureftir til Barentshavið sama dag. Tíverri fingu vit
motorstopp, eftir bert at hava siglt ein góðan tíma, og skipið
var sleipa inn til Ålesund, har motorurin var umvældur. Hetta
seinkaði okkum eitt døgn, men túrurin víðari hevur gingið væl.
Tá vit loystu frá Ålesund rullaði
illa og eg var sera ring í sjóverki, fekk næstan ikki sovi um
náttina og spýði næsta morgun - men so hevur tað gingið betri og
betri, og teir síðstu tveir dagarnar havi eg tíbetur ikki havt
sjóverk.
Eg skal fyrstu dagarnar arbeiða í
fabrikkini á skiparavaktini. Henda vaktin arbeiðir frá kl. 06.30
til 12.30 og frá kl. 18.30-00.30. Skipstíðin umborð er føroysk
og tíðindini kl. 12.20 og kl.18.00 verða varpaði í messuni,
afturvið døgurða og náttara um somu tíð. Teir síðstu dagarnar
hava vit arbeitt við at gerða fabrikkina klára og annars rudda
og vaska umborð. Eg havi egið lugar við sjónvarpi, telefon og
bad. Vit fáa góðan mat umborð og hava góð felagshølir. Eg haldi
manningin hevur tikið gott ímóti mær og eg trívist væl.
Um umleið eitt døgn vænta vit at
koma á fiskileið í russiska partin av Barentshavinum. Vit hava
hoyrt at Enniberg og Vesturvón hava havt góðan fiskiskap, so
vónandi fáa vit eisini nakað tá vit koma hagar.
Skálaberg t. 10.11.06
Rúna Hjelm
|
