|
Tíðindasavn
12.
Sept. 2007
Útgáva av Arbeiðsrit 16/2007: Livikorini hjá
fyritíðarpensjónistum í Føroyum - ein spurnakanning
Granskingardepilin fyri Økismenning og MBF geva í dag, út Arbeiðsrit 16/2007 við heitinum “Livikorini
hjá fyritíðarpensjónistum í Føroyum - ein spurnakanning”. Olga
Biskopstø og Martha H. Mýri hava skrivað arbeiðsritið.
Arbeiðsritið
kann takast niður her
4.
Sept. 2007
Útgáva av Arbeiðsrit 17/2007: Happing í føroyska
fólkaskúlanum - ein spurnakanning
Granskingardepilin fyri Økismenning gevur í dag, út
Arbeiðsrit 17/2007 við heitinum “Happing í føroyska
fólkaskúlanum - ein spurnakanning”. Karin Jóhanna L. Knudsen,
Martha H. Mýri
& Jógvan Mørkøre hava skrivað arbeiðsritið.
Arbeiðsritið
kann takast niður her
9.
Juli 2007
Útgáva av Arbeiðsrit 14/2007: Vinnulívið í Suðuroynni í
2006
Granskingardepilin fyri Økismenning gevur í dag, 9. juli
2007, út Arbeiðsrit 15/2007 við heitinum “Demografisk lýsing av
Suðuroy 2007”. Dennis Holm, samfelagsfrøðingur hevur skrivað
arbeiðsritið.
Tað seinastu tíðina – seinnu helvt av 2006 og fyrra hálvár í
2007 – hevur nógv fokus verið á, at tað sum heild gongur betur í
Suðuroy. Tað er sjálvsagt eisini sera positivt, at tað er meira
virksemi í landinum sum heild – eisini í Suðuroy. Í mun til
støðuna á vári 2005, har arbeiðsloysið í Suðuroy var høgt, so er
tað eisini at gleðast um, at tað í Suðuroy í dag er at kalla
onki arbeiðsloysi. Men hóast tað búskaparliga hevur gingið væl
tað seinasta árið, um samanborið verður við undanfarin ár, so
bøtir hetta tó ikki um tann veruleikan, at Suðuroyggin anno 2007
hevur álvarligar demografiskar trupulleikar.
Demografiskar broytingar henda spakuliga, hetta hevur (sum víst
í hesum arbeiðsritinum) eisini verið støðan í Suðuroy, har
gongdin í fólkatalinum og samansetingin í mun til aldur og kyn
hevur gingið skeiva vegin í langa tíð. Við tað at broytingarnar
henda spakuliga og yvir langa tíð, so verður ofta ikki gáað
eftir demografisku broytingunum– og av somu orsøk verða
trupulleikarnir oftani ikki tiknir upp, fyrr enn “skaðin er
vorðin heilt stórur”. Hetta er eisini støðan í Suðuroy í dag.
Lægri vøkstur enn í Føroyum sum heild í fleiri enn 80 ár
Tá gongdin í fólkatalinum í Suðuroy verður samanborin við
gongdina í fólkatalinum í Føroyum, kann eisini staðfestast, at
síðan 1921 hevur árligi vøksturin í fólkatalinum í Suðuroy (við
undantak av tveimum árum) ongantíð verið á sama støði sum í
Føroyum. við øðrum orðum er fólkatalið í Suðuroy, í lutfalli av
fólkatalinum í Føroyum, minkað hvørt ár síðan 1921, við
undantaki av tveimum árum.
Minking í fólkatalinum í 42 av teimum seinastu 56 árunum
Ein onnur staðfesting, sum kann gerast, tá hugt verður eftir
gongdini í fólkatalinum í eitt longri tíðarskeið er: Síðan 1950
hava tað bert í 14 ár verið talan um ein árligan vøkstur í
fólkatalinum í Suðuroy. Við øðrum orðum hevur fólkatalið í
Suðuroy verið fyri eini árligari minking í 42 av teimum seinastu
56 árunum.
Ein familja flutt úr Suðuroy hvønn mánað í 20 ár
Minkandi fólkatalið stendst millum annað av stórari fráflyting
úr Suðuroy. Tilsamans eru 1.020 fólk flutt úr Suðuroy í árunum
1985 til 2006. Umroknað til mánaðir, er talan um umleið 4 fólk í
miðal um mánaðin, svarandi til at “ein familja” er flutt úr
Suðuroy hvønn mánað í fleiri enn 20 ár
Manglandi burðaravlop
Ein onnur orsøk til skeivu gongdina í fólkatalinum í Suðuroy er
“manglandi” burðaravlop (fødd – deyð = burðaravlop). Um árini
1990 til 2006 verða tikin undir einum, so hevur burðaravlopið í
Suðuroy í hesum tíðarskeiðinum verið 5. Til samanberingar kann
nevnast, at í Norðoya sýslu (har tað búgva umleið 6.000 fólk,
t.v.s. umleið 1.000 fólk fleiri enn í Suðuroy) var burðaravlopið
í sama tíðarskeiði 646, ella 130 ferðir so stórt sum í Suðuroy.
Stór minking í yngru aldursbólkunum
Hendan gongdin hevur sjálvsagt havt stóra ávirkan á
samansetingina á aldur og kyn, við lutfalsligari minking í yngru
aldursbólkunum, meðan teir eldri aldursbólkarnir eru blivnir
lutfalsliga størri.
Fólkatalið í Suðuroy er minkað við 16,0% í tíðarskeiðinum frá
1985 til 2007. Í sama tíðarskeiði er aldursbólkurin av teimum,
sum eru yngri enn 20 ár minkaður við 31,5%, býtt á kyn er
minkingin størri hjá kvinnunum (32,7%) enn monnunum (30,3%).
Samanborið við gongdina í landinum sum heild er talan um eina
munandi størri minking í Suðuroy enn í Føroyum sum heild.
Eisini aldursbólkarnir frá 20-39 ár eru minkaðir nógv, við
tilsamans 24,8% í árunum 1985 til 2007. Minkingin í talinum av
kvinnum er tó munandi størri enn minkingin í talinum av monnum.
Talið av kvinnum í aldursbólkinum 20-39 ár er minkað við 31,4%,
meðan minkingin hjá monnum er 19,2%. Minkingin í Suðuroy er
eisini í hesum aldursbólkinum væl størri enn í Føroyum sum
heild.
Við øðrum orðum er talan um stóra minking í teimum yngstu
aldursbólkunum. Og er orsøkin til, at tað í fyrsta lagi serliga
eru ung fólk, sum eru flutt úr Suðuroy í árunum 1985 til 2007,
og hartil eru lutfalsliga fá børn fødd í tíðarskeiðinum, m.a. tí
at talið av kvinnum í burðarførum aldri er nógv minkað.
Trupulleikarnir mugu takast í størri álvara
Við minkingini í talinum av kvinnum í burðarførum aldri og við
einum eftir øllum at døma hækkandi deyðstíttleika, so er tað
væntandi, at innan eitt ávíst áramál (5-10 ár) verður árliga
burðaravlopið í Suðuroy negativt við 25-50. Og við einum mynstri
við fráflyting, sum í fleiri enn 20 ár hevur verið umleið 50
fólk í miðal um árið, so skulu stórar broytingar til, fyri at
gongdin í fólkatalinum í Suðuroy skal byrja at ganga rætta
vegin. Demografisku trupulleikarnir mugu takast í álvara, um
ikki trupulleikarnir skulu gerast alsamt størri í komandi árum.
Arbeiðsritið kann takast niður í pdf-formati undir útgávur og
Arbeiðsrit ella
her.
26.
Apríl 2007
Útgáva av Arbeiðsrit 14/2007: Vinnulívið í Suðuroynni í
2006
Granskingardepilin fyri Økismenning hevur givið út eitt nýtt
arbeiðsrit – Arbeiðsrit 14/2007 við heitinum “Vinnulívið í
Suðuroynni í 2006”. Dennis Holm, samfelagsfrøðingur og Bogi
Mortensen, siviløkonomur, hava skrivað arbeiðsritið.
Vinnulívið í Suðuroynni í 2006
Arbeiðsritið setur fokus á vinnuligu støðuna í Suðuroynni og
gongdina hjá vinnulívinum í hesum partinum av landinum árini
2002 til 2005. Myndin er sum so rættiliga greið. Í fyrsta lagi
eru tað í Suðuroynni lutfalsliga fá parta- og smápartafeløg, um
samanborið verður við miðal fyri alt landið. Orsøkirnar til
hetta eru uttan iva fleiri. Eitt er, at grundarlagið fyri at
stovna nýggjar fyritøkur í Suðuroynni í nógvum førum er veikt.
Eitt annað er, at marknaðurin innan summar vinnur er sera
avmarkaður, ikki minst í teimum førum, tá fyritøkur bert kunnu
bjóða seg fram í Suðuroynni. Hartil eru tað eisini innan ávísar
vinnur strong krøv til fíggjarligt grundarlag fyri yvirhøvur at
koma í gongd. Eitt veikt fíggjarliga grundarlag, við avmarkaðari
atgongd til váðafúsan kapital og (tískil eisini í flestu førum
til) lánikapital, hevur merkt Suðuroynna í fleiri ár, og eru tað
eisini nógv dømi um ætlaðar fyritøkur, sum av hesi orsøk ikki
eru komnar í gongd. Í nógvum førum eru ábendingar um, at sjálv
geografiska plaseringin í Suðuroynni er ein partur av
trupulleikanum.
Í øðrum lagi hevur gongdin hjá vinnulívinum í Suðuroynni
seinastu árini (sæð undir einum) verið óstøðug við minkandi
inntjening. Partar av vinnuni hava tó havt eina javna, góða
gongd. Hetta hevur m.a. verið galdandi fyri fiskivinnuna í
Hvalba, umframt at ídnaðar- og handverksvinnan (kanska serliga í
Vági) tey seinastu árini hevur havt góð ár. Hinvegin hevur
fiskivinnan í sunnaru helvt av oynni havt eina vánaliga gongd í
fleiri ár og var við árslok 2005 sera veik, við óvanliga lítlari
eginogn (ikki minst um hugsað verður um rakstrargøgnini, sum
vinnan fevnir um). Gongdin innan handils- og tænastuvinnuna
hevur verið nøkulunda støðug, tó talan hevur verið um minkandi
inntjening. Sum er, er handils- og tænastuvinnan tó hampiliga
væl konsoliderað.
Ein óstøðug vinnulig gongd hevur sjálvsagt ávirkan á, hvussu
nógv virksemi – hvussu nógv arbeiði, og hvat slag av arbeiði –
er í Suðuroynni. Hetta ávirkar eisini áhugan hjá fólki at verða
verandi í oynni ella at flyta aftur til oynna. Ein av
avbjóðingunum er tí at skapa eina meiri støðuga gongd. Í hesum
sambandi er spurningurin, hvussu ein meiri støðug, góð gongd
kann skapast í Suðuroynni, og somuleiðis eisini hvørjir eru
vakstrarmøguleikarnir hjá vinnuni í oynni, bæði hjá verandi
vinnum og hjá møguligum nýggjum vinnum?
Suðuroyggin er sum so í einari serligari støðu, um samanborið
verður við aðrar partar av landinum. Við undirsjóvartunlum
vestur í Vágar og til Klaksvíkar kunnu umleið 85% av
føroyingunum koyra í túnið hjá hvørjum øðrum – ella bjóða seg
fram á arbeiðsmarknaðinum í stórum pørtum av landinum og innan
nógv ymisk virkisøkir. Hóast sambandið um Suðuroyarfjørð er
dagført við nýggjum ferðamannaskipið, so hava suðringar ikki
líka góðar møguleikar sum nógvir aðrir føroyingar at fáa lut í
vøkstrinum í miðstaðarøkinum. Tí er eisini neyðugt at seta fokus
á menningina av Suðuroynni, við Suðuroynni sum útgangsstøði. Og
í so máta er tað positivt, at kommunurnar í Suðuroynni (í tøttum
samstarvi við fakligan serkunnleika) saman við
landsmyndugleikunum hava sett hol á eina verkætlan um at gera
eina vakstraravtalu fyri Suðuroynni.
Í stuttum gongur hendan verkætlan út upp á at fáa lýst, hvørjar
vakstrarmøguleikar Suðuroyggin hevur í “teirri nýggju tíðini” –
við øðrum orðum, hvørjar vinnur mann eigur at leggja seg eftir í
Suðuroynni. Umframt hesa lýsing er tað ein týðandi partur av
verkætlanini, at ein avtala verður gjørd millum m.a. kommunur,
land, og vinnulívið í Suðuroynni, har tað heilt ítøkiligt verður
gjørt greitt, hvussu man í praksis førir verkætlanina út í
lívið. Ein avgerandi partur av hesum er eisini, at peningur
verður settur av til at gjøgnumføra hesa vakstraravtalu.
Tað er í løtuni ikki greitt nær, hvussu og um arbeiðið við
vakstaravtaluni fyri Suðuroynna byrjar. Lýsingin í hesum
arbeiðsriti staðfestir tó akutta tørvin á, at hetta arbeiðið fer
í gongd ongantíð ov skjótt.
Arbeiðsritið kann takast niður í
pdf-formati undir Útgávur og Arbeiðsrit ella
her.
18.
Mars 2007
Arbeiðsrit 13/2007: Fólk og vinna í Sandoyar Sýslu í 2006
Granskingardepilin fyri Økismenning hevur givið út
Arbeiðsrit 13/2007 við heitinum “Fólk og vinna í Sandoyar Sýslu
í 2006”. Dennis Holm, samfelagsfrøðingur og Bogi Mortensen,
siviløkonomur, hava skrivað arbeiðsritið.
Arbeiðsritið setur fokus á fólk og vinnu í Sandoyar Sýslu.
Í fyrsta lagi verður gongdina í fólkatalinum í Sandoyar Sýslu
viðgjørd, herundir viðurskifti viðvíkjandi til- og fráflyting,
burðaravlop og broytingar í aldurs- og kynssamanseting. Her er
ein av greiðu niðurstøðunum, at tað er ein stór avbjóðingin í
Sandoyar Sýslu at venda teirri skeivu gongdini, sum hevur verið
tey seinastu ártíggjuni, tá umræður gongdina og samansetingina í
fólkatalinum. Ein framhaldandi gongd við vaksandi lutfalli av
fólkinum í teimum eldri aldursbólkunum, færri kvinnum í
burðarførum aldri og ein minkandi føðitíttleika kann føra við
sær, at Sandoyar Sýsla kemur í eina negativa ringrás, har
fólkatalið minkar ár um ár. Við tíðini vil ein nýggj javnvág
verða nádd, sum er væl lægri enn tað støðið, við kenna í dag.
Í øðrum lagi viðger arbeiðsritið vinnuligu støðuna í Sandoyar
Sýslu. Hendan viðgerðin er býtt í tvey. Fyrri parturin fevnir um
lýsing av tal av parta- og smápartafeløgum. Innan hvørjar vinnur
virka feløgini, og hvussu nógv parta- og smápartafeløg eru í
Sandoyar Sýslu samanborið við onnur øki í landinum og við
støðuna í landinum sum heild. Seinni parturin fevnir um eina
lýsing av roknskaparligu gongdini hjá vinnuni í Sandoyar Sýslu –
bæði hjá vinnuni undir einum og býtt í vinnubólkar.
Í vinnuligum høpi hevur gongdin undir einum verið skeiva vegin í
nøkur ár, og hóast árið 2005 roknskaparliga eydnaðist betri enn
árið 2004, so hevði vinnan undir einum eitt hall áðrenn skatt í
2005. Í løtuni (februar 2007) ber illa til at siga nakað um
hvussu gongdin hjá vinnulívinum í Sandoyar Sýslu hevur verið í
2006, tí roknskapir eru vanliga ikki tøkir fyrr enn árið er
hálvrunnið ella seinni.
Hetta arbeiðsritið gevur eina greiða ábending um, at
vakstrarmøguleikarnir í Sandoyar Sýslu í verandi støðu ikki eru
stórir – og at tað skulu stórar broytingar til, um støðan í
økinum skal broytast munandi. Ætlanirnar um undirsjóvartunnil
millum Streymoy og Sandoy er greitt ein broyting, sum fer at
ávirka gongdina í Sandoynni rætta vegin.
Arbeiðsritið kann takast niður í
pdf-formati undir Útgávur og Arbeiðsrit ella
her.
8.
Jan. 2007
Granskingardepilin fyri Økismenning partur av stórari
EU-verkætlan
Farna heyst gjørdi Granskingardepilin fyri Økismenning
avtalu við University of Portsmouth Higher Education Corporation
um at verða undirveitari til eina EU-verkætlan við heitinum
Precautionary risk methodology in fisheries – stytt PRONE.
PRONE er ein verkætlan innan fiskivinnuna, sum setur fokus á
fiskivinnuumsiting og hóttanir / váðan innan fiskivinnuna í EU
og í Norðuratlantshavi. Høvuðsendamálið við verkætlanini er at
skapa betri skipanir til at meta um hvørjar hóttanir fiskivinnan
hevur, umframt at betra um sjálva fiskivinnuumsitingina, og at
enda at skapa betri skipanir í smb. við kunning um hóttanir
innan fiskivinnuna, t.d. í smb. við hóttar fiskastovnar.
Við í verkætlanini eru granskingarstovnar úr Finnlandi,
Onglandi, Spaniu, Grikkalandi, og Íslandi – og er
Granskingardepilin fyri Økismenning við umboðandi føroyska
partin av verkætlanini. Universitetið í Portsmouth hevur
umsitingarligu ábyrgdina av verkætlanini, meðan finski
professarin í fiskivinnu umsiting, Sakkri Kuikka, er samskipari
av verkætlanini. Verkætlanin fevnir um bæði eina biologiska,
eina búskaparliga og eina samfelagsliga tilgongd.
Føroyski parturin av verkætlanini fevnir m.a. um at gera
kanningar av hvørjar hóttanirnar eru í føroysku fiskivinnuni.
Úrslitið av m.a. hesum kanningum verða brúktar í samanbering við
støðuna hjá fiskivinnuni í m.a. Onglandi, Grikkalandi og Íslandi.
Granskingardepilin kemur eisini at taka lut í øðrum pørtum av
verkætlanini.
Dennis Holm og Bogi Mortensen
luttaka í verkætlanini fyri Granskingardepilin. Granskingarverkætlanin endar á
heysti 2008.
5.
Des. 2006
Granskingardepilin á ráðstevnu í Labrador, Kanada
Fyrst í november mánað, var forkunnug ráðstevna í Labrador við
heitinum “Creative Solutions for Coastal Communities Conference.
Ráðstevnan var hildin í lítlu bygdini Lanse au Clari í Labrador
í Kanada.
Tað var NORA sum skipaði fyri og fíggjaði ráðstevnuna, m.a.
saman við Atlantic Canada Opportunities Agency og Department of
Innovation Trade and Rural Developmet. Tey luttakandi komu úr
øllum økinum kring Norðuratlantshavið, bæði úr Føroyum, Noregi,
Íslandi, Grønlandi og Labrador/New Foundlandi.
Endamálið við ráðstevnuni, var at viðgera loysnir og framtøk til
frama fyri menning av útjaðaranum í Norður Atlantshavi. At
samskifta um kreativar loysnir á felags trupulleikum, og fáa
íblástur til nýggj átøk m.a. innan vinnu, samferðslu,
fráflyting, mentan og sosiala økinum. Avbjóðingin var at finna
vegir til samstarv og netverk, ið megnar at gera hesi økið betur
før fyri at standa seg í kappingini í globaliseraða heiminum.
Ráðstevnan var skipað soleiðis, at tey luttakandi vóru bæði leik
og lærd. Har vóru granskarar, fólk frá vinnu og virkjum, lands
og kommunu politikarar, umboð fyri vinnuligar verkætlanir o.o.
Úrslitið var ein áhugaverd ráðstevna við sera góðari fakliga
styrki, har m.a. viðurkendir granskarar sum Dr. Lawrence Felt úr
Canada, Skuli Skulason úr Íslandi og Jørgen Amdam úr Noregi vóru
lyklarøðarar. Men styrkin í ráðstevnuni lá ikki minst í, at fólk
við politiskum og verkligum royndum luttóku í kjakinum, og nógv
ítøkilig mál vóru umrødd.
Vit sum luttóku frá Føroyum vóru undirritaða - Olga Biskopstø,
fyri Granskingardepilin fyri Økismenning - og Kjartan Dalsgaard,
frá Ferðavinnuni í Eysturoy. Okkara íkast, var at lýsa
økismenningina í føroyska samfelagnum og gongdina í
ferðavinnuni. Ítøkilig úrslit vit fingu heim aftur við, var m.a.
at skipa felags ferðavinnu átøk í fevna um Føroyar, Ísland,
Norra og Labrador.
Olga Biskopstø skrivaði um
ráðstevnuna í Labrador, Kanada
14.
Nov. 2006
Rúna Hjelm, phd-lesandi á Granskingardeplinum fyri
Økismenning, fór í farnu viku, sum partur av verkætlan síni. ein
túr við Skálaberg. Rúna fer leypandi at greiða frá hvussu
túrurin gongur - tú kanst fylgja við Dagbókini hjá Rúnu
her.
2.
Nov. 2006
Granskingardepilin fyri Økismenning gevur í dag út
arbeiðsritið “Arbeiðsmegin á føroysku flaka- og
fiskavirkjunum í framtíðini”, sum Dennis Holm,
samfelagsfrøðingur og Bogi Mortensen, siviløkonomur, hava skrivað arbeiðsritið.
Arbeiðsritið kann takast niður
her.
Les tíðindaskriv her.
13.
Okt. 2006
Rúna Hjelm umborð á Skálaberg í smb. við phd-verkætlan sína
Rúna Hjelm er phd-lesandi, sum dagliga arbeiðir á
Granskingardeplinum fyri Økismenning, og er knýtt at Roskilde
Universiteti.
Verkætlanin, sum Rúna arbeiðir við, ber heitið: Nýskapan í
føroysku fiskivinnuni. Endamálið við verkætlanini er at lýsa,
hvussu nýskapan í fiskivinnuni er knýtt at mentan og søguligum
viðurskiftum í fiskivinnuni og menning av samfelagnum sum heild
Í næstum fer Rúna við flakatrolaranum “Skálaberg” í
Barentshavið. Rúna sigur, at endamálið við túrinum er, at eg
heilt konkret skal seta meg inn í, hvussu tað er at verða
mannskap, við einum nýmótans langfara fiskiskipi. Rúna sigur
víðari: “Tað eru í øllum førum tvær orsøkir eg hugsi um, tá eg
velji henda kanningarhátt. Ein orsøk er, at tað ofta verður havt
á munni millum fiskimenn, at sokallaðir “landkrabbar” ikki kunnu
vita, hvussu viðurskiftini eru undir fiskiskapi. Hin orsøkin er,
at eg velji at kanna evnið í dýpdina, millum annað við at nýta
egnar royndir, í vísindaligu tilgongdini. Við øðrum orðum fer
henda kanningin í dýpdina við evnum, so sum fiskimanna mentan,
tøkniligar og skipanarviðurskifti undir fiskiskapi og samskifti
millum sjógv og land.”
Rúna Hjelm sigur at enda, at í verkætlanini ætlar hon bæði at
lýsa og greina viðurskifti viðvíkjandi nýskapan í føroysku
fiskivinnuni. Sum dømi nevnir hon, at menningin frá fyrsta
Skálabergi (sum kom í 1933) til núverandi fimta Skálaberg, kann
lýsast við ymiskum ástøðiligum grundarlag, har serliga søguliga
menningin í fiskivinnuni og samfelagnum sum heild, er áhugaverd.
Rúna fer ætlandi umborð á Skálaberg í Norra í komandi viku og
verður væntandi umborð í 3-4 vikur.
Rúnu Hjelm byrjaði Phd-verkætlanina í 2005 og verður ætlandi
liðug við verkætlanina um ársskifti 2007/2008.
18.
Sept. 2006
Útgáva Námsrit 7/2006: Bygdin – fyrr, nú og í framtíðini
Granskingardepilin fyri Økismenning hevur givið út eitt nýtt
námsrit – Námsrit 7/2006 við heitinum “Bygdin – fyrr, nú og í
framtíðini". Tað eru landa- og søgufrøðingurin Bergmann
Finnsson og samfelagsfrøðingurin Sámal Matras Kristiansen sum
hava skrivað námsritið. Námsritið er serliga ætlað sum
undirvísingartilfar á miðnámsskúlastøði, men er áhugavert hjá
øllum, ið vilja vita meiri um bygdina sum samfelagsligt
fyribrigdi.
Føroyingar hava lyndið til at hugsa í bygdum. Viðhvørt verða
føroyingar sagdir at hava ein "bygdamentalitet", ið ger tað
trupult at síggja út um bøgarðarnar og harvið at fata, at
bygdirnar í veruleikanum eru vorðnar alsamt meiri samanknýttar
gjøgnum ta sokallaðu alheimsgerðina.
Men alheimsgerðin er ikki nakað nýtt, men nakað, ið hevur verið
ávegis í meiri enn hundrað ár. Gjøgnum støðugar moderniseringar
av samfelagnum eru møguleikarnir fyri samskifti, samstarvi og
samferðslu batnaðir munandi, soleiðis at stóri partar av Føroyum
nú í veruleikanum fungera sum ein stór eind, har tað ikki longur
er avgerandi, at ein býr á sama staði sum ein arbeiðir.
Eins og siðbundna bóndabygdin fyri góðum hundrað árum síðani
varð avloyst av modernaðu fiskivinnubygdini, er modernaða
fiskivinnubygdin nú við at verða avloyst av einari heilt øðrum
slagi av bygdum, ið hóskandi kann verða kallað "tann
postmodernaða bygdin". Men hvat eru framtíðarútlitini hjá
føroysku bygdini? Tað er sjálvandi ilt at spáa um, men námsritið
gevur eitt boð upp á tað.
17.
Aug. 2006
Granskingardepilin fyri Økismenning arbeiðir í løtuni
við áhugaverdari trivnaðar kanning fyri Felagið Føroyskir
Sjúkrarøktafrøðingar. Tað er Felagið Føroyskir
Sjúkrarøktarfrøðingar sum hevur umbiðið
trivnaðarkanningina.
Les
meiri her.
18.
Mai 2006
Granskingardepilin fyri Økismenning gevur í dag út
arbeiðsritið “Hækkandi oljuprísir, djúpvatnstrolarar og
møguligar avleiðingar fyri Suðuroynna”, sum Bogi Mortensen
og Dennis Holm hava skrivað arbeiðsritið.
Arbeiðsritið kann takast niður
her.
Les tíðindaskriv her.
18.
Apríl 2006
Granskingardepilin fyri Økismenning er í apríl 2006
farin undir eina verkætlan undir heitinum Økislýsing 2006.
Les meiri her
20.
Feb. 2006
Granskingardepilin fyri Økismenning søkir eftir granskara -
búskaparfrøðingi, samfelagsfrøðingi, ella líknandi - at byrja
skjótast gjørligt. Sí lýsingina eftir granskara
her (í pdf-formati).
14. Sept. 2005
Heimasíðan hjá Granskingardeplinum fyri Økismenning er gjørd
av nýggjum við nýggjum, dagførdum sniði.
15. August
2005
Námsrit 6/2005 Ungdómur og mentanarlig globalisering er
givið út á heimasíðuni.
Námsritið snýr seg um hvussu føroysk ungdómsmentan gerst partur
av globaliseringsgongdini í heiminum. Tey ungu brúka modernaðu
miðlarnar at skapa eitt samband ímillum lokalsamfelagið og
altjóða rák innan mentan og forbrúk. Mentanarligi samleikin
verður samansettur av stílum og virðum, ið ikki hava verið
sameind fyrr.
Tey ungu skulu sjálvi avgera hvørja leið tey taka, og heimurin
tykist meira flótandi og óskipaður enn fyrr.
Námsritið er skrivað av Firouz Gaini, Cand. Scient. Anth. og
Ph.D. lesandi á Søgu- og Samfelagsdeildini á Fróðskaparsetur
Føroya.
Námsritið kann takast niður í pdf-formati
her.
3. August 2005
Granskingardepilin fyri Økismenning skipar fyri altjóða
seminari í døgunum 3-10 august
Í døgunum 3 – 10 august í ár verður átjanda altjóða seminari:
International Seminar on Marginal Regions – stytt ISMR 18, í
Føroyum. Granskingardepilin fyri Økismenning skipar fyri
seminarinum, sum skiftivís hevur verið hildið í Norra,
Skotlandi, Wales, Írlandi, Kanada – og sum í ár fyri fyrstu ferð
er í Føroyum. Seminarið verður vanliga skipað soleiðis, at
sjálvt seminarið er á tveimum støðum í tí landinum, sum vitjað
verður. Soleiðis verður eisini í Føroyum og verður seminarið í
Vági og í Klaksvík.
Seminarið viðgerð viðurskifti, sum hava við útjaðaraøki at gera,
og verða royndir úr ymiskum londunum lagdar fram, umframt at
kjak verður um hesar royndir. Í nógvum førum er talan um at
umrøða royndir úr ymiskum londum, soleiðis at lærast kann av
hvørjum øðrum. Vanligt er, at ein partur av teimum vísindaligu
greinunum, sum verða lagdar fram á seminarinum, verða útgivnar í
bók.
Granskarar úr nógvum ymiskum londum luttaka á seminarinum, og
soleiðis verður eisini í ár, har luttakarar koma úr Norra,
Skotlandi, Wales, Kanada, og Japan. Harumframt luttaka eisini
føroyskir granskarar.
Umframt tann fakliga partin, so er eisini vanligt, at útlendsku
luttakararnir fáa møguleika at nema sær kunnleika um landið, sum
vitjað verður.
Ráðstevnan byrjar í Vági – og verður í Vági í døgunum 4 – 7
august. Sunnudagin 7. august verður farið til Klaksvíkar og
heldur ráðstevnan so áfram í Klaksvík fram til mikudagin 10.
august, tá luttakararnir fara heim.
Eldri tíðindi
|
